Skąd ta liczba

Jak PYKIO liczy „drugie życie” rzeczy

Gdy sprzedajesz używaną rzecz, ktoś nie kupuje nowej. Aplikacja szacuje, ile kilogramów CO₂e dzięki temu nie powstanie. Każda liczba jest szacunkiem i ma źródło, które tu podajemy. Ta sama klasa rzeczy daje tę samą liczbę u każdego użytkownika — zdjęcia, tytuł ani cena nie zmieniają wyniku.

Sprzedaż zamiast wyrzucenia to pierwszy stopień hierarchii postępowania z odpadami (dyrektywa 2008/98/WE, art. 4; ustawa o odpadach, art. 17): zapobieganie powstawaniu odpadów stoi wyżej niż ponowne użycie, recykling i unieszkodliwianie.

Wzór

wyprodukowanie(klasa)  = ślad wytworzenia nowej rzeczy tej klasy [kg CO₂e]
                         (ADEME Impact CO₂, pole „footprint”; dla klas spoza tej bazy:
                          materiał DEFRA 2025 [kg CO₂e/kg] × masa typowa)
zastąpienie(grupa)     = 40 % rzeczy duże i trwałe · 40 % ubrania · 20 % drobne i tanie · 10 % książki i płyty
stan                   = 1,0; rzecz „na części” 0,3
paczka                 = 0,144 kg (paczkomat) · 0,497 kg (kurier lub nieznana) · 0 (odbiór osobisty)

nie powstanie          = max(0, wyprodukowanie × zastąpienie × stan − paczka)
                         zaokrąglone do 1 kg; poniżej 1 kg: „mniej niż 1 kg” (nie wchodzi do sumy)
sufit                  = 1 000 kg na jedną rzecz
ekwiwalent             = km przeciętnym nowym autem: nie powstanie ÷ 0,1067 kg/km

Zestaw = suma składników. Druga wersja oferty tej samej rzeczy nie jest liczona drugi raz. Do sumy w aplikacji wchodzą wyłącznie rzeczy sprzedane; rzeczy wystawione pokazujemy osobno jako potencjał.

Skąd liczby

Parametr	Źródło	Uwagi
Ślad wytworzenia nowej rzeczy (ubrania, elektronika, AGD, meble)	ADEME – Impact CO₂ / Base Empreinte, publiczne API, pole `footprint`	Licence Ouverte 2.0; agencja publiczna Francji; np. dżinsy 23,2 kg, smartfon 79,3 kg, pralka 341 kg, kanapa 179 kg
Ślad materiałów (stal, aluminium, tworzywo, guma, drewno, papier, szkło, tkanina, elektronika)	UK DESNZ/DEFRA, GHG conversion factors 2025, „Material use — primary material production”	Open Government Licence v3.0; odczytane z oficjalnego arkusza; np. stal 2,86 kg/kg, tkanina 22,3 kg/kg
Zastąpienie 40 %	Vinted × Vaayu, Climate Change Impact Report 2023	94 400 ankiet w 8 krajach, w tym w Polsce; najniższa zmierzona wartość — WRAP 2025 podaje 64,6 %, Farrant i in. 2010: 60–85 %. Celowo zaniżamy.
Zastąpienie 20 % / 10 %	Nichilo i in. 2025, Environmental Science and Pollution Research, tab. 3	Drobne i tanie rzeczy 0,07–0,22; książki i płyty 0,08 (recenzowane)
Paczka	InPost, sprawozdanie roczne 2024, „Kalkulator śladu węglowego paczki”	Polska, cała trasa, WTW; wg raportu zweryfikowane przez Deloitte
Ekwiwalent km	EEA, CO₂ emissions performance of new passenger cars in Europe	2024 (dane wstępne): 106,7 g CO₂/km, WLTP
Metoda	ISO 14040/14044, ISO 14067; JRC (Castellani i in. 2015); WRAP „Benefits of Reuse”; WBCSD „Guidance on Avoided Emissions”	uniknięta produkcja × zastąpienie − logistyka; konserwatywnie; uniknięte emisje ≠ „neutralność”

Czego nie liczymy — i mówimy to wprost

Efektu odbicia: na co wydasz zarobione pieniądze. Badania (SDU 2024) pokazują, że może on pomniejszyć korzyść; nie da się go uczciwie policzyć dla jednej rzeczy.
Kolejnych żyć tej samej rzeczy, zużycia energii w użytkowaniu, transportu przy odbiorze osobistym, różnic jakości między używaną a nową.
Pojazdów (samochód, motocykl, skuter), rzeczy zużywalnych, zwierząt i usług — dla nich aplikacja pokazuje „tej rzeczy nie liczymy”.

Drogie nie znaczy „cięższe dla planety”. Liczy się materiał i produkcja, nie cena — zegarek za 5 zł i za 50 000 zł mają podobny ślad, chyba że jeden jest ze złota. Rzeczy, które służą dłużej, ratują więcej, ale tego nie liczymy.

Dlaczego 40 %, a nie więcej?

Bo przyjmujemy najniższą zmierzoną wartość z badania, które dotyczy naszego kanału (płatna odsprzedaż online między osobami), ma największą próbę i obejmuje Polskę. Inne badania podają 60–85 % dla ubrań i do 100 % dla elektroniki czy rowerów — nasz szacunek jest więc raczej zaniżony niż zawyżony. Gdy pojawią się dane per kategoria z naszego kanału, wprowadzimy je nową wersją metodyki, nigdy wyżej niż zmierzone.

Wersje

Data	Wersja	Co
2026-09-12	1.0	Pierwszy rejestr: 60 klas rzeczy, 16 materiałów, 4 wyłączenia; zastąpienie 40/40/20/10 %; paczka InPost 2024; km EEA 2024.

Każda zmiana liczby to nowa wersja metodyki i wpis w tej tabeli. Aplikacja pokazuje wersję w arkuszu „Skąd ta liczba” i w stopce każdej karty do udostępnienia.

Znalazłeś błąd?

Liczby i źródła sprawdzamy sami, ale cztery oczy widzą więcej. Napisz przez formularz kontaktowy — uwagi, które zmienią metodykę, opiszemy w tabeli wersji.